คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : เมทิลเพรดนิโซโลน (Methylprednisolone)
เมทิลเพรดนิโซโลน (Methylprednisolone) คือ ฮอร์โมนกลูโคคอร์ติคอยด์ (Glucocorticoid) ชนิดสังเคราะห์ ทางคลินิกนำไปใช้เป็นยาต้านการอักเสบ มีสรรพคุณ เช่น
- รักษาและบำบัดอาการอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อของร่างกาย (ยาฆ่าเชื้อ ยาแก้อักเสบ)
- ป้องกันการปฏิเสธอวัยวะที่ปลูกถ่ายให้กับผู้ป่วย
- รักษาอาการโรคหืดชนิดเฉียบพลัน
- รักษาภาวะไขสันหลังได้รับบาดเจ็บชนิดเฉียบพลัน
- รักษาอาการข้ออักเสบรวมถึงโรคข้อรูมาตอยด์
- มีอาการบวมน้ำ
- ความดันโลหิตสูง
- หัวใจเต้นผิดจังหวะ
- เกิดสิว
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง
- ผิวบาง
- กระดูกพรุน และกระดูกหักง่าย
- เกิดต้อกระจก และ/หรือต้อหิน
- เกิดการติดเชื้อต่อร่างกายได้ง่าย
*อนึ่ง: สำหรับผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดจะมีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ เกิดการตีบของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณหัวใจ (เจ็บหน้าอกมาก) และอาการเหล่านี้สามารถจะเกิดขึ้นได้เมื่อให้ยาทางหลอดเลือดอย่างรวดเร็วจนเกินไป
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะช็อกด้วยภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยติดเชื้อวัณโรคที่เยื่อหุ้มสมอง รวมถึงใน โรคติดเชื้อไวรัส โรคเชื้อรา และวัณโรคที่ผิวหนัง
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่ได้รับวัคซีนตับอักเสบบี
- บางสูตรตำรับของยานี้มีผสม Benzyl alcohol ที่เป็นสารยับยั้งเชื้อโรค จึงห้ามนำยาสูตรตำรับนี้ไปใช้กับเด็กทารก
- ระวังการใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
- ระวังการใช้ยานี้กับเด็กและวัยรุ่น เพราะยานี้จะกดการเจริญเติบโตของร่างกาย
- ระวังการใช้ยานี้กับผู้สูงอายุ สตรีวัยหมดประจำเดือน เพราะยานี้ก่อให้เกิดความเสี่ยงของการเกิดกระดูกพรุนและกระดูกหักง่าย
- ระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยโรคตับวาย โรคไตวาย ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโรคกระเพาะอาหาร โรคลำไส้อักเสบติดเชื้อ ผู้ป่วยโรคลมชัก
- หลีกเลี่ยงการหยุดยานี้ด้วยตนเอง โดยเฉพาะกับผู้ป่วยที่ได้รับยานี้มาเป็นเวลานาน
- การใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับยา Bupropion อาจเป็นเหตุให้เกิดอาการชักในผู้ป่วยได้ง่าย โดยเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุ ผู้ป่วยที่ติดสุรา หรือผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักอยู่แล้ว
- ห้ามใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษ (Smallpox vaccine) เพราะอาจเกิดความเสี่ยงของการติดเชื้อโรคนี้ของผู้ป่วยจากวัคซีน อีกทั้งสามารถเพิ่มหรือลดการตอบสนองของร่างกายต่อการกระตุ้นด้วยวัคซีน
- การใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับยาต้านเชื้อแบคทีเรีย/ยาปฏิชีวนะบางตัว เช่นยา Ciprofloxacin, Norfloxacin สามารถทำให้เกิดอาการเส้นเอ็นอักเสบและปริแตกได้ มักพบในผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป หรือในผู้ป่วยที่ได้รับการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะเช่น เปลี่ยนไต หัวใจ ปอด
- การใช้ยาเมทิลเพรดนิโซโลนร่วมกับยา Thalidomide (ยารักษามะเร็งบางชนิด) อาจก่อให้เกิดอันตรายจากการแข็งตัวของเลือดได้ง่าย ซึ่งขึ้นกับอายุของผู้ป่วย ผู้ที่มีประวัติสูบบุหรี่จัด ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง และผู้ป่วยที่มีภาวะไขมันคอเลสเตอรอลในเลือดสูง ซึ่งหากต้องใช้ยาร่วมกัน แพทย์มักจะให้ยาละลายลิ่มเลือด /ยาสลายลิ่มเลือดร่วมด้วย หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน